Reform İnancı Nedir?

Rev. Ron Hanko

CPRC’den çevrilmiştir

Eski Antlaşma peygamberleri, karşı karşıya bulundukları büyük tehlikeler konusunda Yahuda’ya şöyle seslendiler: “Kavmım bilgi yokluğundan helâk oldu; mademki sen bilgiyi reddettin, bana kâhinlik etmiyesin diye ben de seni reddedeceğim; mademki Allahının şeriatini unuttun, ben de senin oğullarını unutacağım” (Hoşea 4:6). Amos ise şöyle uyardı: “İşte, günler geliyor, Rab Yehova diyor, ve memlekete açlık göndereceğim, ekmeğe acıkma değil, ve suya susama değil, ancak RABBİN sözlerini işitmeğe susama göndereceğim” (Amos 8:11).

Bizim derin kaygımız, günümüzde ve bu ülkede hüküm süren durumun, eski peygamberlerin günlerindeki duruma gerçekten benzemesidir. The Times, 30 Ocak 1993 tarihli sayısında şöyle yazıyordu: “Gerçek durum [İngiltere’de] nedir? İman eden ve ibadet eden Hristiyanlar, ulusumuz içinde küçücük bir azınlıktır. Vatandaşlarımızın yüzde doksanı ya da daha fazlası Hristiyanlık hakkında neredeyse hiçbir bilgiye sahip değildir.” Bu, üzücü bir değerlendirmedir. Üstelik bu “küçücük azınlığın” içinde bile inanç bakımından büyük ayrılıklar vardır. Reform inancının ilan edilmesine kesinlikle büyük ihtiyaç vardır.

Bugünkü durum neden böyledir? Biz “son günlerde” yaşıyoruz (Elçilerin İşleri 2:17). Bu dönem boyunca Rabbimizin, birçoklarının imandan ayrılacağına ilişkin Sözü yerine gelmektedir (1. Timoteos 4:1) ve birçoklarının sevgisi “soğumaktadır” (Matta 24:12). Dünyanın içinde, toplumu zehirlemiş olan kaba bir materyalizm vardır. İnsanlar, çoğu zaman en iğrenç türden olan, giderek daha fazla eğlencenin peşinde çılgınca koşmaktadır. Alaycılar ise şu soruyu sorarak alay etmeyi sürdürmektedirler: “Onun zuhurunun vadi nerededir? Çünkü babaların uyudukları günden beri her şey hilkatin başlangıcından olduğu gibi kalıyor” (2. Petrus 3:4).

Kiliselerdeki durum da neredeyse aynı derecede kötüdür. İrtidat her yerde yaygındır. “Eski yollar”dan toplu bir ayrılış vardır (Yeremya 6:16). “Koyun postuna bürünmüş kurtlar” bulunmaktadır (Matta 7:15). Kutsal Yazı’nın şu peygamberliği gerçekleşmektedir: “Şakirtleri artlarınca çekmek için sapık şeyler söyleyen adamlar kendi aranızdan çıkacaklardır” (Elçilerin İşleri 20:30). Bütün kiliselerin ve mezheplerin birleşmesi için yeniden giderek artan bir baskı vardır. Öğreti önemsiz sayılmaktadır. “Yeni” teolojiler ortaya çıkmaktadır. Görünüşe göre koyunlar, yırtıcı kurtlar tarafından yutulmak üzeredir. Bu nedenle güvencemiz yalnızca Mesih’in şu Sözünde bulunabilir: “Kimse onları elimden kapmaz” (Yuhanna 10:28).

Bu sıkıntılı zamanlarda Mesih’in Sözü yüksek ve açık bir biçimde duyulmaktadır: “İşte, kapıda duruyor ve çalıyorum…” (Vahiy 3:20). Bir zamanlar Laodikyalılar kilisesinin kapısında durarak, o irtidat etmiş kilisede kalmış olan sadıkları dışarı çağırdığı gibi, bugün de çağırmaya devam etmektedir. Tanrı’nın halkı Söz’e acıkmaktadır. Birçoğu beslenmemektedir. Onlara “ekmek yerine taş” verilmektedir. Mesih, onları dışarı çıkmaya ve sonsuza dek kalıcı olan Sözü’nün çevresinde Kendisiyle birlikte sofraya oturmaya çağırmaktadır.

Bu nedenle biz, Covenant Protestant Reformed Church olarak, Reform inancını seven ve hâlâ “eski yolları” arzulayan herkes arasında bir bağ kurmaya çalışıyoruz. Mümkün olan yerlerde, eski gerçekleri cesaretle ilan edecek kiliseler kurmayı arzuluyoruz.

“Reform” inancı nedir? “İnanç” sözcüğüyle, Kutsal Yazı’nın kendisinde ortaya konan gerçekler bütününü kastediyoruz. “Reform” inancından, Kutsal Yazı’ya dayalı inancın yerini alan başka bir şeymiş gibi söz etmiyoruz. Sonuçta Kutsal Yazı’da sunulan yalnızca tek bir nesnel gerçekler bütünü vardır.

“Reform” sözcüğüyle, Tanrı’nın Sözü’nde ortaya konan “inançtan” şu ya da bu şekilde sapanlardan kendimizi ayırıyoruz. Westminster Standartları’nda ve Üç Birlik Belgesi’nde, yani Heidelberg Kateşizmi’nde, Belçika İnanç Açıklaması’nda ve Dordt Kanonları’nda sistemli bir şekilde özetlenen Kutsal Yazı gerçeklerine bağlı kalıyoruz.

Öyleyse Reform, yani Kutsal Yazı’ya dayalı inanç nedir?

Tanrı’nın Egemenliği

Her şeyden önce Reform inancı, Tanrı’nın egemenliğini vurgular. Bu, onu Tanrı’nın egemenliğini öğreten diğerlerinden ayırır mı? Evet, ayırır. Reform inancının, Tanrı’nın egemenliği gerçeğini tutarlı bir biçimde koruduğuna inanıyoruz. Elbette bütün Hristiyanlar Tanrı’nın egemen olduğu konusunda hemfikir olacaklardır. O her şeyin üzerinde hüküm sürer. Buna rağmen Tanrı’nın egemenliği gerçeğiyle çelişen öğretilerle ve uygulamalarla tekrar tekrar karşılaşılmaktadır. İnsan aklını tatmin etmek amacıyla bazıları, bütün insanların Mesih’i kendi istedikleri gibi kabul ya da reddetmek için “özgür iradeye” sahip olduklarında ısrar etmektedir. Bazıları, günahkârın yüreğinin kapısını çalan ve içeri alınmak için yalvaran bir Mesih sunmaktadır; bunu yaparken de Vahiy 3:20’yi yanlış aktarmaktadırlar. Bazıları, Tanrı’nın seçilmişlerinin nihai sayısının ezelden beri Tanrı tarafından değil, insanın yaptıklarıyla belirlendiğini öğretmektedir. Bazıları, Tanrı’nın bütün insanları sevdiğini, fakat sonunda yine de bazılarını cehenneme attığını öğretmektedir. Başkaları ise Tanrı’nın herkese duyduğu sevgiden dolayı hiç kimseyi cehenneme atamayacağını öğretmektedir.

Reform inancı, Tanrı’nın egemenliğini tutarlı bir biçimde savunur. Tanrı her şeyi altı gerçek günde yaratmıştır (Yaratılış 1) ve bütün evrenini desteklemeye devam etmektedir. Ahlaki ve akıl sahibi bütün yaratıkları da yönlendirir ve denetler. Bazılarını, yani seçilmişleri, Kuzu’nun kanı aracılığıyla kurtarmaya ezelden beri karar vermiştir (Efesliler 1:4); başkalarının ise günahlarının yolunda cehenneme atılmalarını belirlemiştir (Romalılar 9:22). Tanrı, egemenliğinin hiçbir yönünden hiçbir anlamda asla vazgeçmez. Mesih’in kilisesinin bütün öğretileri buna uygun olmalıdır. Kilise, insanın adil ve doğru olduğuna ilişkin düşüncesine uydurmak amacıyla Tanrı’nın egemenliğini “değiştiremez.” Tersine, insanın iman ikrarı Tanrı’nın egemenliğine ilişkin bu büyük gerçeğe uygun hâle gelmelidir. Bu bağlamda Arthur W. Pink’in etkileyici eseri Tanrı’nın Egemenliği’nin Baker baskısını önemle tavsiye ediyoruz.

Yanılmaz Kutsal Yazılar

Egemen Tanrı hakkındaki bilgi, insanın araştırmasıyla değil, Tanrı’nın Kendisini vahyetmesiyle elde edilir. Reform inancı, Kutsal Yazı’nın hatasızlığına, yanılmazlığına ve esinlenmişliğine bağlıdır. Kutsal Yazı, Tanrı’nın Kendisi hakkında açıklamak istediği şeyleri bilip anlayabilmemiz için Mesih tarafından söylenmiş (Yuhanna 1), “Tanrı tarafından üflenmiş” Sözdür (2. Timoteos 3:16). Bu Söz olmadan hiçbir kesin bilgiye sahip olamazdık. Bu Söz sayesinde Tanrı, O’nun Oğlu İsa Mesih ve Mesih’in kilisesini kurtarıp özgür kılma işi hakkında güvenilir ve kesin bir tanıklığa sahibiz.

Lütuf Antlaşması

Reform inancı, “lütuf antlaşması”nın büyük gerçeğine bağlıdır. Bu konuda Kutsal Yazı’nın öğretisine ilişkin kendi kanaatlerimizi kısaca ifade ediyoruz.

Lütuf antlaşması, Üçlübirlik’in ışığında anlaşılmalıdır. Üçlübirlik olan Tanrı —Baba, Oğul ve Kutsal Ruh— Kendi içinde ezelden beri kusursuz bir paydaşlık içindedir. Bu paydaşlık, insanın tarif etme gücünü aşar ve insan anlayışının ötesindedir. Bununla birlikte, Tanrı’nın Kendi içindeki bu antlaşmasal paydaşlığı gerçeği, lütuf antlaşmasının temelidir. Üçlübirlik olan Tanrı, Kendi içinde var olan paydaşlığın yüceliğini Kendisinin dışında açıklamayı ezelden beri kararlaştırmıştır. Mesih’te ezelden beri seçilmiş bir halkla olan paydaşlığını mümkün olan en yüce biçimde göstermeye karar vermiştir.

Tanrı’nın bu işinin doğru anlaşılması, Kutsal Yazı’nın çeşitli harika gerçeklerini birbirine bağlar. Tanrı’nın Sözü, bu antlaşmanın “tek taraflı” olduğunu, yani iki taraf arasında değil, doğrudan Tanrı’nın Kendisi tarafından kurulduğunu gösterir (Yaratılış 15:17-18). Bu, bozulamaz bir antlaşmadır; çünkü Tanrı onu halkıyla kurduğunda sonsuza dek devam eder (Yaratılış 17:7). Bu antlaşma, Tanrı’nın halkını cennete götürmek için yaptığı bir düzenleme değildir; Tanrı’nın amaçladığı son ya da hedeftir (Yaratılış 17:7). Tanrı’nın nesiller çizgisinde kurmaktan hoşnut olduğu antlaşmadır (Yaratılış 17:7). Haklı olarak şöyle denmiştir: “Kendi zürriyetini bizim zürriyetimizden toplar.” İmanlı anne babalardan doğan herkes bu antlaşmanın içinde değildir (Romalılar 9:13). Fakat ruhsal zürriyet kurtarılır (Romalılar 9:7). Tanrı, putperestler arasından da başkalarını getirir; ardından onların ruhsal zürriyetini de Mesih’in bedenine dâhil eder (Elçilerin İşleri 16:27-33).

Kalvinizmin Beş Noktası

Reform inancı çoğu zaman “Kalvinizmin beş noktası” olarak adlandırılan öğretilerle ilişkilendirilir. Bu “beş nokta” Reform inancının tamamını hiçbir şekilde kapsamaz. Bununla birlikte, bu noktalar Reform inancıyla çoğu fundamentalist kiliseye bulaşmış olan Arminianizm arasında açık bir ayrım oluşturur.

Beş nokta birçok kişi tarafından TULIP akrostişiyle hatırlanır.

“T”, İngilizce total depravity ifadesinden gelir ve tümden bozulmuşluğu temsil eder. Bu, insanın günahlar içinde ölü olarak doğduğu, hiçbir iyiliği yapmaya gücünün yetmediği ve bunu istemediği yönündeki Kutsal Yazı öğretisidir (Romalılar 3:10). Herkes Âdem’in ilk günahından suçludur (Romalılar 5:12). Doğası gereği herkes yalnızca Tanrı’nın yasasını çiğner (Romalılar 3:23). Bundan birkaç sonuç çıkar. Günah içinde ölü olan birine Mesih’teki kurtuluş “sunulamaz.” Böyle biri Mesih’i kabul etmeye ya da O’nu yüreğine almaya da “davet edilemez.” Onun durumu, kendi tarafından herhangi bir ruhsal etkinliği imkânsız kılmaktadır.

“U”, İngilizce unconditional election ifadesinden gelir ve koşulsuz seçimi temsil eder. Tanrı, dünyanın kuruluşundan önce Mesih’te Kendisi için bir halk seçmiştir (Efesliler 1:4). Bu gerçekle birlikte Tanrı, başkalarının günahlarının yolunda cehenneme atılmalarını da belirlemiştir (Romalılar 9:21-22). Bu ezelî seçimin “koşulsuz” olması, Tanrı’nın bir kişinin iman edeceğini önceden gördüğü için onu seçmediği; aksine o kişinin, Tanrı onu seçtiği için iman ettiği anlamına gelir (Yuhanna 10:26; Romalılar 8:29-30).

“L”, İngilizce limited atonement ifadesinden gelir ve sınırlı kefareti temsil eder. Kefaret, Mesih’in halkının günahları için ödediği bedeldir (Matta 1:21). Kefaretin “sınırlı” olması, Mesih’in kefaretinde herhangi bir eksiklik bulunduğu anlamına gelmez. Aksine bu, kefaretin Tanrı’nın seçilmişleriyle sınırlı olduğu yönündeki Kutsal Yazı gerçeğini ortaya koyar (Yuhanna 6:44).

“I”, İngilizce irresistible grace ifadesinden gelir ve karşı konulamaz lütfu anlatır. Bu, Tanrı halkını Kendisine çektiğinde onların geldiklerini ve mutlaka geleceklerini vurgular (Yuhanna 6:37). Onlar istemeyerek değil, isteyerek gelirler. Bununla birlikte Tanrı’nın lütfu öylesine güçlüdür ki seçilmişlerinin iradesi O’nun iradesine tabi kılınır.

“P”, İngilizce preservation of saints ifadesinden gelir ve kutsalların korunmasını temsil eder. Bu, seçilmiş, çağrılmış ve İsa Mesih’e çekilmiş olan kişinin imanda kalacağı ve kesinlikle yüceliğe eriştirileceği anlamına gelir. Bu kutsallar ağır günahlar işleyebilir ve bir süreliğine belirli günahlara düşebilirler. Fakat Tanrı onları yeniden Kendisine getirir. Mesih’in uğruna öldüğü kişiler kesinlikle kurtarılacaktır (Filipililer 1:6; Romalılar 8:29-30).

Lütuf Öğretileri

Reform inancı “lütuf öğretileri”ne tutarlı bir biçimde bağlıdır. Bunlar da Kutsal Yazı’nın öğretileridir. Bu ifade, kurtuluşun bütünüyle Tanrımızın işi olduğu şeklindeki görkemli gerçeği vurgular. Kurtuluş, insanın işi ya da insanın Tanrı’yla iş birliği yapmasının sonucu değildir. Lütufla, iman aracılığıyla aklanırız (Romalılar 3:24). Aklanmış olanların günahlarının bedeli, İsa’nın değerli kanı aracılığıyla bütünüyle ödenmiştir (Romalılar 5:1). Mesih’in uğruna öldüğü kişiler de Tanrı tarafından ezelden beri seçilmiştir. Kurtuluşun tamamı bütünüyle egemen Tanrı’nın işidir. Bu nedenle övünmeye hiçbir yer yoktur (Efesliler 2:9).

Bebek Vaftizi

Reform inancı, imanlıların çocuklarının vaftiz edilmesi uygulamasını benimser. Bu, Jean Calvin’in günlerinden beri Reformcu imanlıların değişmez uygulaması olmuştur. Bu vaftiz, imanlıların nesilleri çizgisinde kurulmuş olan Tanrı’nın antlaşması gerçeğine dayanır. Vaftiz edilen herkes kurtarılmış değildir. Sünnet işaretini alan Esav kurtarılmamıştır (Romalılar 9:13). Fakat Tanrı antlaşmasını nesiller çizgisinde kurduğu için (Yaratılış 17:7; Elçilerin İşleri 2:39), bu çocuklar da o antlaşmanın ve imanla gelen doğruluğun işaretini alırlar. Bu, imanlıları ve onların ev halklarını vaftiz eden elçilerin uygulamasıyla da uyumludur (Elçilerin İşleri 16:15; 1. Korintliler 1:16; Elçilerin İşleri 11:14; Elçilerin İşleri 16:31).

İnanç Bildirgeleri

Reform inancı, inanç bildirgelerini Kutsal Yazı’nın öğrettiğini ikrar ettiği gerçeklerin ifadeleri olarak kabul eder. İnanç bildirgeleri yanılmaz sayılmamalıdır. Bununla birlikte bunlar, Reformcu olanı Reformcu olmayandan belirler ve ayırır. Reformcular, çoğu zaman büyük mücadelelerden ve dehşet verici zulümlerden sonra, Kutsal Yazı’nın kesin olarak öğrettiğine inandıkları gerçekleri yazıya geçirmişlerdir. İnanç bildirgeleri, Reformcuların Kutsal Yazı’ya bağlı olduklarını öne süren diğer kişilerden hangi noktalarda ayrıldıklarını gösterir. İmanlıların çocuklarına Kutsal Yazı’nın öğretileri bu bildirgeler aracılığıyla öğretilir. Kiliseler, dünyadaki herkese neye inandıklarını ve ne öğrettiklerini bu bildirgeler aracılığıyla gösterirler.

İbadet

Reform inancı, her Rab Günü düzenli ibadetin gerekli olduğunu savunur. Yehova’ya düzenli ibadet toplantılarında tapınmayı hafife alma ya da ihmal etme düşüncesinde değildir. Aksine Reformcuların sevinci, her Rab Günü Tanrı’nın adına tapınmak için bir araya gelerek dördüncü emrin buyruğunu ve Kutsal Yazı’nın öğretilerini yerine getirmektir. Eğlendirilmek için değil, her adın üstünde olan Adı yüceltmek için bir araya gelirler.

Reform inancı ayrıca, Söz’ün vaazının bu önemli görevde hizmet etmek üzere Tanrı tarafından çağrılmış erkekler aracılığıyla kiliseden çıkması gerektiğine ilişkin Kutsal Yazı öğretini savunur (Romalılar 10:15). Vaaz, ibadetin merkezî unsuru olmalıdır. Kutsal Yazı’da “vaazın akılsızlığı” olarak adlandırılır (1. Korintliler 1:21); fakat aynı zamanda günahkârları kurtarmak ve kutsalları güçlendirmek için Tanrı’nın belirlediği yoldur (Romalılar 10:14).

Tanrı’ya Yaraşır Yaşam

Reform inancı insanları kayıtsızlığa ya da kutsallıktan uzak bir yaşama yöneltmez. Bu inanç, bir kimsenin “inayet çoğalsın diye günahta devam edebileceğini” savunmaz (Romalılar 6:1). Bir kişi Tanrı tarafından ezelden beri seçildiği ve Mesih onun uğruna öldüğü için, Tanrı’ya yaraşır meyveler açıkça görülmelidir. Gerçek şükran görünür olmalıdır; aksi halde ezelî seçimin hiçbir kanıtı yoktur. Tanrı halkını iyi işler için (Efesliler 2:10), Kendi önünde kutsal ve kusursuz olmamız için seçmiştir (Efesliler 1:4). Işıkla karanlık, Hristiyanla dünya arasında hiçbir birlik olmamalıdır (2. Korintliler 6:14). “Antitez” açıkça görülmelidir; iyiyle kötü arasındaki ayrım Hristiyanın yaşamında görünür olmalıdır.

Misyonlar

Reform inancı, kilisenin Müjde’yi vaaz etmek üzere bütün dünyaya gitme çağrısına kesinlikle inanır. Kilisenin bu büyük görevini ihmal eden bir “hiper-Kalvinizm”le hiçbir ilgisi yoktur. İsa’nın Kendisi, öğrencilerine ve ardından kiliseye bütün dünyaya gidip Müjde’yi vaaz etmelerini buyurmuştur (Matta 28:19). Tanrı’nın ezelden beri seçtiği halkını kurtaracağı kesinlikle doğru olduğu gibi, bunun hem kilisenin içinde hem de misyon sahasında Müjde’nin sadakatle vaaz edilmesi yoluyla gerçekleşmesini belirlediği de aynı derecede doğrudur. Kendisine ait olanların kimler olduğunu yalnızca Tanrı bilir. Kilise, Tanrı tarafından seçilmiş olanların İsa Mesih’in çarmıhına getirilmeleri için Mesih’in buyruğu altında yola çıkar.

Mesih’in Dönüşü

Reform inancı, Rabbimiz İsa Mesih’in göğün bulutları üzerinde yakında gerçekleşecek dönüşünü güvenle bekler. Matta 24’te Mesih, dönüşünden önce gelecek işaretlerden söz eder. Bugün bu işaretlerin gerçekleştiğini görüyoruz. O’nun döneceği günü ya da saati bilmiyoruz; fakat dönüşünün yakın olması gerektiğini biliyoruz. Bu gerçek, kiliseye görevlerini sonuna kadar sadakatle yerine getirmenin aciliyetini hissettirmelidir. Kilise Söz’ü vaaz etmeli, Müjde’yi duyurmalı ve çocukları eğitmelidir; öyle ki kilisenin üzerine gelecek kötü günlere hazırlıklı olsunlar. Kilisenin içten duası Mesih’in gelişi içindir: “Evet, gel, Rab İsa, tez gel!” (Vahiy 22:20).

Yukarıda söylenenler, “Reform” inancını hiçbir şekilde eksiksiz olarak ele almak amacıyla yazılmamıştır. Bununla birlikte, yüzyıllar boyunca son derece değerli sayılmış olan bu inancın kısa bir tasvirini sunmalıdır. Birçoklarının uğruna canlarını verdiği bu görkemli gerçekler temelinde biz de aynı gerçekleri sevenlerle paydaşlık aramak, böylece pek kutsal imanda birbirimizi teşvik edip güçlendirmek istiyoruz.